Hastalıklar

Romatizma : Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Romatizma : Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Halk arasında organ tutulması olarak da bilinen ağrılı eklem ve kas rahatsızlığının teşhisi için, romatizma testi yapılır. Bu test kan tahlili şeklinde olur ve vücutta romatizma ile ilgili bir rahatsızlık olup olmadığına bakılır.

Romatizma Nedir?

Romatizma kemik, kas ve eklemlerde görülen ağrılı ve acı şeklinde hissedilen hastalıkların tümüne verilen bir isimdir. Her yaşta rastlanabilen bir rahatsızlık olup, çoğunlukla ileri yaşlarda ve kilolu kişilerde daha sık rastlanmaktadır. Eklemlerde şişlik, ağrı ve sızı şeklinde hissedilir ve eklemlerde kötü özellikli sıvı birikmesi şeklinde de ifade edilmektedir. Tedavisi ihmal edilirse daha ciddi rahatsızlıklara sebep olabilir. Romatizma aynı zamanda sürekli doktor takibi ve ilaç kullanımını gerektiren bir kronik hastalıktır.

Romatizma Nedenleri Nelerdir?

Romatizma hastalıklarının tamamına yakın olanları otoimmün (her türlü bakteriye karşı koruyucu görev üstlenen vücuttaki bağışıklık sistemi) sisteminde bozukluktan kaynaklanan bir olumsuzluktur. Bağışıklık sisteminin bakteri, virüs ve mikroplara saldırarak vücudu korumak yerine, sağlıklı dokulara saldırıp zarar vermesi ile meydana gelen bir durumdur diye de tanımlanabilir.

Romatoloji; Romatizmal hastalıklarla ilgilenen bölüme verilen isimdir.

Romatolog; Eklemlerde, kaslarda ve bağışıklık sisteminde oluşan ve gelişen hastalıklarla ilgilenen uzmanlardır.

Romatizma hastalığının en belirgin nedenlerini belli başlıklarda toplayacak olursak;

  • Vücuttaki eklemlerin, kasların, kemiklerin ve bunları birbirlerine bağlayan bağların hasar görmesi,

  • Şişlik, kızarıklık, şekil bozuklukları ile hareketlerdeki kısıtlayıcı ağrı ve sızıların oluşması,

  • Bazı hastalarda iç organların bile olumsuz olarak etkilenmesi görülmektedir.

Ayrıca;

  • Genetik faktörler,

  • Cinsiyet,

  • Çevresel faktörler,

  • Yaş faktörleri de romatizmayı tetikleyen faktörler arasında sayılmaktadır.

Romatizma Belirtileri Nelerdir?

Romatizma Belirtileri Nelerdir?

Peki romatizma nasıl anlaşılır derseniz, hastalar kendileri anlamasalar da bazı şikayetlerden dolayı doktora gittiklerinde romatizma teşhisi koyulur.

  • Bel ve sırt ağrıları ile başlayan kas güçsüzlüğü,

  • Cilt döküntüleri, deri sertliği ve tırnak değişikliği,

  • Ağız kuruluğu,

  • Görme zorluğu, gözyaşı azalması, gözlerde kızarıklık,

  • Ağız kuruluğu,

  • Nefes darlığı ve solunum zorluğu,

  • Kuru öksürük,

  • Böbrek fonksiyonlarında azalma,

  • Sindirim sistemi ile ilgili şikayetlerin görülmesi,

  • Felç, inme dibi ani gelişen nörolojik değişiklikler.

  • Kan dolaşımı sisteminde ve kalpte pıhtı oluşumu,

  • Nabız kaybı,

Gibi rahatsızlık belirtileri görülmesi söz konusu olmaktadır. Organ tutulumları olarak da adlandırılan romatizma tedavisi mümkün olan hastalıklardandır.

Omurga Romatizması ve Eklem Romatizması Olan Hastalarda Görülen Şikayetler

  • Cilt altı bezelerinin belirmesi,

  • El parmaklarında soğuklarda renk değişimi, sararma ve solma,

  • Eklem ağrıları ve hareket kısıtlılığı ile şişliklerin görülmesi,

  • Güneşe karşı cilt duyarlılığı ve yaralar oluşması,

  • Sabahları yaşanan eklem ağrıları ile uyanma,

  • Hareket halinde iken daha çok kas ağrısı hissetme, (oturup kalkarken, merdiven inip çıkarken)

  • Sabahları daha belirgin olan bel ve sırt ağrıları şeklinde kendini göstermektedir.

Romatizma Hastalığının Çeşitleri

Romatizma hastalığı dünya genelinde çoğunlukla görülen hastalıklar arasındadır. Fat romatizma hastalığını 2 başlık altında toplamak mümkündür.

  • İltihaplı romatizma

  • İltihap olmayan romatizma

İltihaplı Romatizma

Bağışıklık sisteminin bozulduğu, mikropların neden olduğu ve ürik asit gibi maddelerin yaptığı hasarlar sonucunda meydana gelmektedir. Vücuttaki pek çok organda görmek mümkündür. Ağrılı ve sancılıdır. Genel olarak hep yaşlılarda görülen bir hastalık olarak bilinse de herkeste görülen bir rahatsızlıktır. Tıbbi adı romatoid artrit olan iltihaplı romatizma hastalığı bebeklerde bile görülebilmektedir. Bu hastalığa sahip kişiler beslenmesine dikkat etmelidir. Çoğunlukla iltihaplı romatizmaya iyi gelmeyen yiyecekler başında kafein içeren içecekler (çay, kahve, kola gibi) gelmektedir. Konserve ürünler, marine edilmiş gıdalar, hazır soslar ve aşırı asitli yiyecek ve içecekler iltihaplı romatizma hastalarının uzak durması gereken gıdalardandır.

İltihaplı Romatizma Belirtileri

Romatizma çeşitlerinden iltihaplı romatizma belirtileri net ve belirgin bir hastalıktır.

  • His kaybı,

  • Şişkinlik,

  • Kızarıklık,

  • El ve ayaklarda şişme,

  • İştah kaybı yaşama,

  • Uyku düzensizlikler,

  • Der altı şişlikleri, şeklinde kendisini göstermektedir.

İltihaplı Olmayan Romatizma Belirtileri

  • Eklemlerde aşınma ve incelme,

  • Kemik çıkıntıları,

Bu gibi belirtiler ise genelde düşme ya da bir kaza geçirme durumunda ortaya çıkmaktadır. İltihaplı romatizma tedavisi ne kadar sürer sorusunun kesin ve net bir cevabı yoktur. Çünkü hastadan hastaya değişkenlik gösteren durum tamamen geçmese de yavaşlatılabilir.

Yumuşak Dokulu Romatizması; Omuz eklemleri, selülit, dirsek ve bilek gibi alanlarda görülen romatizma çeşididir. Ayrıca; Akut eklem romatizması, İç organ romatizmaları, gut, SLE, bel kemiği romatizması ile kireçlenme olarak adlandırılan romatizma çeşitleri arasındadır.

Romatizma Ağrısı

Romatizma hastalarının en çok yakındıkları ve zorlandıkları konu Ağrı ve sızılardır. Sürekli ağrıyan yerlerini ovuştururlar ve özelliklede gece yattıklarında ağrılardan dolayı uyuyamazlar. Her eklem ağrısı romatizma değildir. Geçici eklem ağrıları yorgunluk sonrasında pek çok kişide görülebilir. Romatizmayı diğer eklem ağrılarından ayırmak kolaydır. Romatizma hastalığında sadece ağrı ve sancı değil onun beraberinde eklemlerde şişme, sertlik ve hareketlerde zorlanma gibi hareket kısıtlılıkları görülmektedir.

En merak edilen konulardan biri de soğuk havanın ağrıyı tetikleyip tetiklemediği konusudur. Nemli ve soğuk havalarda, eklem içinde bulunan kayganlaştırıcı sıvının akışkanlığı ve dağılımı değişebileceğinden ağrı ve sızı yapması olağandır. Bu gibi durumlar romatizma hastası olmayan kişilerde bile arada görülebilir. Ancak bu durum soğuk hava romatizma yapar demek değildir. Peki romatizma ağrıları için ne yapılmalı? Kaplıca tedavisi, ağrı kesiciler ve egzersizler doktorların önerdiği ağrı hafifleticilerdir.

Romatizma Yaşlılarda Mı Görülür?

Romatizma sadece yaşlılarda değil, her yaş grubunda görülebilen bir hastalıktır. Fakat toplumda sadece yaşlı hastalığı olarak görülen romatizmanın kimi zaman bebeklerde bile görüldüğü bir gerçektir.

  • Genç erkeklerde, omurga romatizması, bel ve kalça ağrıları ile bel fıtığına yorumlanmaktadır. Oysa büyük ihtimal ile romatizmadır ve doktora görünmesinde yarar vardır.

  • Genç kadınlarda (doğurganlık çağındaki kadınlarda), eklem romatizmasına daha müsaittir.

  • Yaşlı kadın ya da erkeklerde özellikle yük taşıyan eklemler (ayak bileği, diz ve kalça bölgesi) yıpranmakta, ağrı ve acı yapmaktadır. Abartılmadan yapılan düzenli egzersizler, doktor kontrolünden sonra doktorun uygun görmesi durumunda fizik tedavi gibi çözümler aksatılmamalıdır.

Çocuklarda Romatizma Olur Mu?

Romatizma hastalığının belli bir yaş grubu yoktur. Romatizma hastalığı her yaşta görülebilir. Çocuklar da romatizma hastası olabilir. Burada erken teşhis çok önemlidir ve romatizma olduğu anlaşılan çocuğun tedavisi yapılmaz ise ileride kalıcı sakatlıklara, gelişme geriliğine ve hareket sınırlanması gibi bazı kalıcı olumsuzluklara sebep olmaktadır. Bu yüzden de eklem ile ilgili kemik ağrısı çeken çocukların ağrıları hafife alınmadan mutlaka doktora gösterilmelidir.

Romatizma Genetik Midir?

Romatizma hastalığı nedenlerinin arasında genetik faktörler de bulunmaktadır. Yani genetik olarak ailelerinde romatizma hastası var ise o kişide de romatizma olması konusunda etkisi bulunmaktadır. Fakat her ailesinde romatizma olan kişi de romatizma hastası olacak diye bir durum söz konusu değildir. Bazı dış etkenlerden ve çevresel sebeplerden dolayı ortaya çıkan romatizma rahatsızlık meydana geldiğinde ailede de genetik romatizma hastalığı var mı diye sorgulanmaktadır. Böyle bir durumda şayet genetik olarak da romatizma hastalığı var ise hasta daha yatkın (romatizma hastalığına daha yatkın) olarak tanıyı kuvvetlendirmektedir.

Ailesinde romatizma hastalığı olan kişilerinde ileride romatizma hastası olacaktır diye bir garantisi yoktur. Sadece biraz daha yatkın olduklarının altı çizilebilir.

Hamilelik ve Romatizma

En merak edilen konulardan birisi de romatizma olan annelerin hamile kalmasında bir sakınca olup olmadığı konusudur.

Romatizma hastası olan bir kadının hamile olup olmaması romatizmasının tipine göre değişmektedir. Romatizma hastası kadının o süreçte,

  • Aktivitenin azalması kontrol altında tutuluyorsa,

  • Uzun süreden beri hastalıkta bir artış ya da alevleneme görülmüyorsa, bazı incelemelerin sonunda hamile kalmasında bir sakınca olmadığına karar verilmektedir.

  • Ancak hamilelik süreci doktor kontrolünde sürekli gözlem altında tutularak devam etmelidir.

Kimi anne adayları bu dönemi romatizma hastası olmasına rağmen gayet sorunsuz bir biçimde tamamlasa da bazı anne adayları birtakım sıkıntılar yaşayabilmektedir. Bu nedenle doktora danıştıktan sonra hamile kalmak en doğru olan davranıştır.

Dikkat edilmesi gereken konu şayet ilaç kullanan bir anne adayı ise geçici bir dönem için de olsa ilaç kullanmamayı tercih etmelidir. Anne karnındaki bebeğin bu ilaçlardan etkilenmesi doğru değildir. Bu geçici durum olduğu için anne adayı bir süre ilaçsız da idare edebilmelidir.

Bir diğer konu da anne adayının lupus hastası olması durumudur.

Lupus Hastalığı Nedir?

Açıklanamayan eklem ve kas ağrılarıdır. Deride ve özellikle güneş gören yerlerde kızarıklıklar, kilo kaybı ve ateş görülmesi gibi belirtilerle dikkat çeken bir hastalıktır.

Annene adayı lupus hastası ise bebeği de lupus hastası olarak doğacaktır diye bir durum yoktur. Genetik yapıyı taşıyabilir fakat lupus olarak doğmaz. Ayrıca bu rahatsızlık bulaşıcı da değildir.

Romatizma Nasıl Geçer?

Romatizmanın yüzden fazla çeşidi bulunan bir hastalıktır. Ağrı, sızı, hareket kısıtlanması gibi olumsuz etkilerinin yanında iç organlarımızda da bazı tahribatlara neden olan son derece önemsenmesi gereken bir hastalıktır.

Osteoatritin; Eklemlerin doğal olarak yaşlanma sürecine verilen isimdir ve osteoatritin’in tedavi yöntemi yoktur. Ancak bazı ağrı geçici ilaçlarla birlikte geçici çözümler bulunarak hasta rahatlatılabilir.

Eklem çevresindeki kaslar;

  • Bazı egzersiz hareketleri ile güçlendirilebilir.

  • Eklem yüzeyinde ciddi bozulmalar varsa değişik ortopedik cerrahi müdahaleler yapılabilmektedir.

  • İleri düzeydeki hasarlı olan eklem yüzeyi için eklem protezleri ve artroskobik ameliyatları yapılabilir.

Ülkemizde yapılan protez ameliyatları son derece başarılıdır.

En çok Yapılan protez ameliyatları; Kalça eklemi protezi, diz, omuz ve el eklemlerinde uygulanmaktadır.

Fizik tedaviye, ilaca ve egzersiz yapmaya cevap vermeyen hastalarda da ileri seviyedeki omurga kireçlenmelerinde bu bölgenin kuvvetlenmesi için ortopedik omurga ameliyatlarının yapılması gerekmektedir.

İltihaplı eklem romatizmalarında antiromatizmal ilaçlar iltihabın neden olduğu durumlara iyi gelse de hastalığın seyrini engelleyememektedir. Örneğin sıtma ilaçları, iltihaplı bağırsak hastalıklarında kullanılan birtakım ilaçlar ile düşük dozlardaki bazı kanser tedavisinde kullanılan ilaçlar, çoğu hastada hastalığı yavaşlatarak hatta durdurabildiğine de tanıklık edilmektedir. Yine de bu tür bir tedavi içinde kesinlikle doktor onayı gerekmektedir. Çünkü sadece iyi geldiğini okuyarak bilinçsizce kullanmak çok sakıncalıdır.

Romatizma Tedavisi Nasıl Yapılır?

Romatizma Tedavisi Nasıl Yapılır?

  • İlaç tedavisi; Son yıllarda ilaç tedavisinin olumlu sonuçlar verdiği kanıtlanmıştır. Ancak yine de %100 iyileşme gibi bir iddia ortaya atılamaz.

  • Doktor Hasta İş Birliği; Romatizma hastalığının tedavisi süreklidir. Arada hastalığın alevlenmesi hastayı tedirgin etmemeli doktoru ile iletişim halinde olmalıdır.

  • Yaşam Seviyesini Artırmak; Tedavide amaç, şikayetlerin ortadan kaldırılması ya da en aza indirilmesidir. Böylece hastanın yaşam konforu artacak ve rahatsızlığı en az seviyeye çekilmiş olacaktır.

  • Ekip Çalışması; Romatoloji, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon uzmanı ile ortopedi uzmanı ile gerek görülmesi halinde diğer branşlarında uzman kişiler ile iş birliği içinde çalışmak gerekmektedir.

Romatizmanın, hipertansiyon ve diyabet (şeker hastalığı) gibi kronik bir hastalık olduğu bilinmelidir. Bu sebeplerden dolayı hasta bu hastalıkla ömür boyu yaşamayı öğrenmelidir. Ancak karamsar olmamalı, zaman içinde ağrı hafifletici ilaçların kullanımı ile sıkıntılarını en aza indirmeyi de başarmalıdır.

Romatizma Bitkisel Tedavi

Sadece romatizma hastalığı değil, bütün hastalıklarda bitkisel tedavi en son düşünülmesi gereken bir konudur. Tıbbın bu kadar ilerlediği günümüzde hastanın doktor kontrolü ile başlayacağı tedavi şekli en doğru olan tedavi şeklidir.

Hastanın beslenme şekli de çok önemlidir. Romatizma olan bir hastanın ne yemesi ya da yememesi veya ne yapıp ne yapmaması gibi durumları bilmesi gerekmektedir.

Bitkisel tedavi bir alternatiftir ancak asla ilaç tedavisi ile birlikte uygulanmamalıdır. Hatta doktorunuza danışmadan uygulanacak olan bitkisel tedavi adı altındaki uygulama, gerçek tedaviyi olumsuz da etkileyebileceği bilinmelidir. Romatizma bitkisel tedavi uygulaması da diğer hastalıklarda olduğu gibi en son düşünülmesi gereken alternatif tedavidir.

Örneğin; Gut hastalığı (Ürik asit yüksekliğinden olur. Fazla et tüketildiğinde görülür. Ayak başparmağında şişme ve kızararak ağrı oluşması) da bir romatizma hastalığıdır. Daha yüzlerce romatizma hastalığı çeşidi bulunmaktadır.

Bazı romatizma ilaçlarının yan etkileri de göz ardı edilmemelidir. Kullanılan ilaçların beraberinde yenmemesi gereken ya da yapılmaması gereken uyarılar dikkate alınmalıdır. Şayet ilacın yan etkilerinden biri sizde görülüyorsa, mutlaka doktorunuza bildirmelisiniz.

Yani ilaç kullanımı kadar beslenme şekli de çok önemsenmelidir.

Örneğin;

  • Beyaz ekmek yememeli, çavdar ekmeği gibi esmer ekmek yemelidir.

  • Ağır tatlılardan uzak durulmalıdır.

  • Mevsim geçişlerinde ısırgan otu ve kiraz sapı çayı içilmeli hatta ağrılar çoğaldığında ısırgan otunu ağrıyan dizin üzerine (haricen) sarılmalıdır.

Gibi halk arasında uzun yıllar uygulanan metotlarda bulunmaktadır. Her ne öğrenirseniz öğrenin hiçbir uygulamayı doktorunuza danışmadan kesinlikle gerçekleştirmeyin.

Romatizma Ağrılarına Sıcak İyi Gelir Mi?

Romatizma hastalığının çok farklı çeşitleri bulunmaktadır. Her hastalığında farklı seviyeleri vardır. Doktora danışmadan nasıl bitkisel tedavi gibi yan tedavi şekilleri uygulanması hatalı ise iltihaplı romatizma olarak bilinen rahatsızlıklarda da sıcağın iyi geldiği konusundaki bilgi de hatalı bir bilgidir. Sıcağın romatizmaya iyi geldiği halk arasında yaygın bir biçimde doğru bir davranış olarak bilinse de tam aksine çok zararlı bir uygulamadır. Hatta “ateşe benzin dökmek” olarak nitelendirilen bu uygulamayı iltihaplı romatizma hastalarının kesinlikle uygulamaması önerilmektedir.

Ağrıyan bir dize ya da omuza ısıtılmış bir sıcak tülbent ile tampon uygulandığında o an için ağrıyı hafifletiyor olarak hissettirse de bu durum asla kalıcı değil geçici bir avunmadır. Üstelik iltihaplı ağrılarda geçici rahatlama size daha sonra daha fazla ağrı olarak geri dönmesine sebep olur.

  • Yaz Aylarında sıcak kuma gömülerek uzun süre kalmak,

  • Kaplıcalara giderek sıcak suda uzun süre kalmak,

  • Sıcak duş ya da küvet doldurarak uzun süre ağrıyan bölgeyi sıcağa tutmak gibi uygulamalardan kaçınılmalıdır.

Doktor kontrolünde bazı iltihap içermeyen romatizma hastalıklarında, kaplıca önerilmektedir ama bu her romatizma hastalığı için özellikle de iltihaplı romatizma hastaları için hiç uygun değildir.

Kaplıca Tedavisi Romatizmaya İyi Gelir Mi?

İltihaplı romatizma hastalıklarında kaplıca tedavisi iyi gelmek bir tarafa aksine şikayetleri daha da artırmaktadır. Bu nedenle öncelikle romatizma hastalığınızın iltihaplı olup olmadığı bilmeli buna göre iltahabik bir hastalık değilse kaplıcalardan yararlanılmaktadır.

Kaplıcaların diğer pek çok hastalığa şifa olduğu bilinmektedir. Örneğin kadın hastalıkları, kireçlenme gibi rahatsızlıklar için uygundur. Sonuç olarak doktorunuza danışmadan kaplıca tedavisine başlamamanız önerilir.

Bir Cevap Yazın